Co to są prawa autorskie?

W wielu krajach, jeśli ktoś tworzy oryginalne dzieło zapisane na nośniku fizycznym, osoba ta automatycznie staje się właścicielem praw autorskich do danego dzieła. Oznacza to, że posiada ona wyłączne prawo do tego, by z tego dzieła korzystać. W większości przypadków to właściciel treści decyduje, czy ktoś inny może wykorzystać należący do niego materiał.

Jakiego typu dzieła są chronione prawami autorskimi?
  • Dzieła audiowizualne, takie jak filmy, programy telewizyjne i filmy internetowe
  • Nagrania dźwiękowe i kompozycje
  • Dzieła pisemne, na przykład wykłady, artykuły, książki i partytury
  • Dzieła wizualne, takie jak obrazy, plakaty i reklamy
  • Gry komputerowe i programy
  • Dzieła teatralne, na przykład sztuki i musicale

Prawa autorskie nie dotyczą pomysłów, faktów ani procesów. Aby podlegać ochronie na mocy praw autorskich, dzieło musi być zarówno twórcze, jak i utrwalone na materialnym nośniku. Nazwy i tytuły nie są same z siebie chronione prawami autorskimi.

Czy mogę korzystać z materiałów chronionych prawami autorskimi bez naruszania tych praw?

Możesz użyć utworu chronionego prawem autorskim bez naruszania praw jego właściciela. Aby to zrobić, skorzystaj z dozwolonego użytku lub uzyskaj pozwolenie na wykorzystanie w filmie treści, które należą do innej osoby.

Jeżeli chcesz wykorzystać czyjąś muzykę w swoim filmie, dowiedz się więcej o dostępnych opcjach:

Jaką muzykę można wykorzystywać w filmach

 

Niektórzy twórcy treści udostępniają swoje dzieła do ponownego użytku pod pewnymi warunkami zwanymi licencją Creative Commons.

Czy YouTube może określić, do kogo należą prawa autorskie?

Nie. YouTube nie może występować w roli mediatora w sporach dotyczących własności praw autorskich. Po otrzymaniu kompletnego i prawidłowego żądania usunięcia treści usuwamy materiały zgodnie z prawem. Jeśli otrzymamy ważne roszczenie wzajemne, przekazujemy informacje o nim osobie, która zażądała usunięcia materiałów. Od tego momentu sądowe rozwiązanie sprawy należy do zaangażowanych stron.

Czy prawa autorskie to inaczej znak towarowy?

Prawa autorskie określają tylko jedną z form własności intelektualnej. Nie należy ich mylić ze znakami towarowymi, które chronią nazwy marek, motta, logo i inne identyfikatory źródła przed wykorzystaniem przez inne osoby w określonych celach. Różnią się także od prawa patentowego chroniącego wynalazki.

W YouTube istnieją osobne procedury usuwania filmów naruszających znaki towarowe i inne przepisy.

Czym się różnią prawa autorskie od ochrony prywatności?

Sam fakt, że pojawisz się w filmie, na zdjęciu czy w nagraniu dźwiękowym nie oznacza, że masz prawa autorskie do tych materiałów. Jeśli na przykład Twoja znajoma sfilmuje rozmowę między Wami, prawa autorskie do tego nagrania będą należały do niej. Słowa wypowiadane przez Was nie będą chronione prawem autorskim niezależnie od samego filmu, chyba że zostały wcześniej ustalone.

Jeśli Twój znajomy albo inna osoba prześle bez Twojej zgody film, zdjęcie lub nagranie przedstawiające Ciebie, a Ty uznasz, że ten materiał narusza Twoją prywatność lub zagraża Twojemu bezpieczeństwu, możesz złożyć skargę dotyczącą naruszenia prywatności.

Popularne mity związane z prawami autorskimi

Poniżej opisano kilka typowych nieporozumień dotyczących praw autorskich i sposobu ich egzekwowania w YouTube. Pamiętaj, że wykonanie poniższych czynności nie zapobiegnie zgłoszeniu roszczenia dotyczącego praw autorskich do Twoich treści.

Mit 1: jeśli umieścisz informację o właścicielu praw autorskich, możesz korzystać z jego treści

Wskazanie właściciela praw autorskich nie daje Ci automatycznie praw do korzystania z jego prawnie chronionego dzieła. Zanim prześlesz film do YouTube, pamiętaj, aby uzyskać prawa do wszystkich nielicencjonowanych elementów, które się w nim znajdują. Nawet jeśli dodasz własne treści do cudzego dzieła, które jest chronione prawami autorskimi, Twój film może nie zostać uznany za dozwolony użytek. Dlatego należy dokładnie zapoznać się ze wszystkimi czterema czynnikami, a w razie potrzeby skontaktować się z prawnikiem.

Mit 2: możesz używać dowolnych treści, jeśli na nich nie zarabiasz

To, że nie korzystasz z dzieła chronionego prawem autorskim w celach zarobkowych, nie oznacza, że unikniesz roszczeń dotyczących praw autorskich. Oświadczenie, że przesłany materiał „służy jedynie celom rozrywkowym” lub ma charakter „non-profit” nie jest wystarczające. W przypadku dozwolonego użytku sądy dokładnie sprawdzają, do jakich celów używasz danych materiałów, by określić, czy rzeczywiście jest to dozwolony użytek. Użycie materiału w celach „non-profit” jest traktowane przychylnie podczas analizy przypadków dozwolonego użytku, ale nie powoduje automatycznego odrzucenia roszczenia.

Mit 3: inni twórcy to robią, więc Ty też możesz

Nawet jeśli na stronie znajdują się filmy podobne do tych, które przesyłasz, to niekoniecznie oznacza, że masz prawo do publikowania takich treści. Czasem właściciel praw autorskich pozwala na umieszczenie w serwisie niektórych, ale nie wszystkich, swoich prac. Zdarza się również, że bardzo podobne filmy należą do różnych właścicieli praw autorskich, z których jeden zgadza się na udostępnienie, a drugi nie.

Mit 4: możesz korzystać z treści zakupionych w iTunes bądź na płycie CD lub DVD

Zakupienie pewnych treści nie oznacza, że masz prawo przesyłać je do YouTube. Publikowanie filmów zawierających kupione treści może naruszać prawa autorskie, nawet jeśli umieścisz w nich informację o ich właścicielu.

Mit 5: przesłanie treści samodzielnie nagranych z telewizji, z radia lub w kinie jest w porządku

Samodzielne nagranie treści nie zawsze daje Ci prawo do udostępniania ich w YouTube. Jeżeli nagrany przez Ciebie materiał zawiera treści chronione prawem autorskim, które należą do innej osoby (takie jak muzyka w tle), nadal musisz uzyskać pozwolenie od odpowiednich właścicieli praw.

Mit 6: twierdzenie, że „żadne naruszenie praw autorskich nie było zamierzone”

Wyrażenia takie jak „wszystkie prawa należą do autora” lub „nie jestem właścicielem” nie oznaczają, że masz pozwolenie właściciela praw autorskich na użycie tego materiału, ani że używasz go w sposób dozwolony.

Mit 7: dozwolone jest umieszczanie treści chronionych prawami autorskimi trwających tylko kilka sekund

Umieszczanie chronionych prawami autorskimi nielicencjonowanych treści jakiejkolwiek (choćby kilkusekundowej) długości może sprawić, że film zostanie objęty roszczeniem Content ID lub usunięty przez właściciela praw autorskich. Możesz mieć argumenty, w świetle których powinna być zastosowana zasada dozwolonego użytku. Musisz jednak pamiętać, że spory co do obowiązywania tej zasady mogą być rozstrzygane tylko w sądzie.

Czy to było pomocne?
Jak możemy ją poprawić?