Giới thiệu
Các tổ chức phi lợi nhuận không ngừng tìm hiểu cách tinh giản quy trình hoạt động cũng như tăng cường sức ảnh hưởng của mình. Thường thì Trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là AI tạo sinh, có thể là một trợ lý đắc lực với mức chi phí thấp hoặc miễn phí giúp họ đạt được những mục tiêu này. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai AI, quan trọng là phải cân nhắc cách sử dụng AI sao cho có trách nhiệm. Thông tin trong bài viết này trên trung tâm trợ giúp sẽ hướng dẫn tổ chức phi lợi nhuận của bạn tích hợp AI một cách có trách nhiệm vào quy trình làm việc.
Tìm hiểu về AI
Những tiến bộ trong công nghệ AI đang định hình lại những khả năng trong công việc hằng ngày của các tổ chức phi lợi nhuận. Để sẵn sàng sử dụng công nghệ mới nhất một cách hiệu quả, bạn cần hiểu rõ ba khái niệm cốt lõi:
- Trí tuệ nhân tạo (AI): AI là một lĩnh vực khoa học máy tính tập trung vào việc tạo ra các máy móc thông minh được thiết kế để mô phỏng trí tuệ của con người, chẳng hạn như khả năng suy nghĩ hoặc học hỏi.
- AI tạo sinh: AI tạo sinh là một loại AI cụ thể có thể tạo ra nội dung mới như văn bản, hình ảnh hoặc nội dung nghe nhìn khác. Các tổ chức phi lợi nhuận có thể sử dụng AI tạo sinh cho các công việc như soạn thảo bài đăng trên mạng xã hội, tổng hợp tài liệu gây quỹ, kết hợp nhiều nguồn dữ liệu đa dạng và nhiều việc khác.
- AI tác nhân: Loại AI có sử dụng các tác nhân AI. Tác nhân AI là những hệ thống kết hợp các mô hình AI tiên tiến với quyền truy cập vào các công cụ hằng ngày của bạn như email, lịch hoặc tài liệu. Nhờ đó, các tác nhân này có thể thay mặt bạn thực hiện hành động theo mong muốn của bạn. Đối với tổ chức phi lợi nhuận, điều này có thể diễn ra như sau: tác nhân AI giám sát các câu hỏi của tình nguyện viên, kiểm tra lịch trung tâm của tổ chức để biết ngày định hướng và tự động gửi đường liên kết mời đến các tình nguyện viên tiềm năng trong khi cập nhật danh sách liên hệ trung tâm.
Các công cụ sử dụng công nghệ AI đóng vai trò là cộng tác viên kỹ thuật số, giúp nhân viên thực hiện những công việc phức tạp một cách hiệu quả hơn, đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và nâng cao năng lực sáng tạo của họ. Hãy hình dung việc bạn có thể soạn thảo các đề xuất hấp dẫn về khoản tiền tài trợ dựa trên thông tin chi tiết có được từ quá trình nghiên cứu, tạo các chiến dịch tiếp cận cộng đồng được điều chỉnh cho phù hợp nhằm gây được ấn tượng cho các nhà tài trợ, hoặc phân tích dữ liệu chương trình để xác định những khía cạnh cần cải thiện nhờ sự trợ giúp của AI.
Các phương pháp và chiến lược sử dụng AI theo cách có trách nhiệm
Mặc dù AI sở hữu tiềm năng mạnh mẽ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động và sức ảnh hưởng của tổ chức phi lợi nhuận, nhưng bạn cần phải thiết lập các phương pháp sử dụng công nghệ này một cách có trách nhiệm. Để sử dụng AI một cách có trách nhiệm, tổ chức phi lợi nhuận của bạn cần có những phương pháp giảm thiểu thiên kiến, đảm bảo tính chính xác, tôn trọng quyền riêng tư và công khai việc sử dụng AI.
Giảm thiểu thiên kiến
Cũng như đối với tất cả hệ thống dựa trên dữ liệu, bạn phải lưu ý đến những thiên kiến tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến kết quả của các công cụ AI. Thiên kiến có thể đến từ dữ liệu huấn luyện được dùng trong quá trình phát triển AI hoặc từ các câu lệnh và thông tin mà người dùng cung cấp. Để giảm thiểu thiên kiến và sử dụng các công cụ AI một cách có trách nhiệm, hãy làm theo khung HÀNH ĐỘNG (ACT) có trách nhiệm:
A – Hỏi (Ask)
Hỏi xem nhiệm vụ này có phù hợp để sử dụng AI hay không. Bắt đầu với những việc lặp đi lặp lại và không quá quan trọng. Cân nhắc lại việc sử dụng AI khi nhiệm vụ liên quan đến dữ liệu bí mật, sự thấu cảm trong tình huống rủi ro cao hoặc việc đưa ra quyết định "cuối cùng". AI phải hỗ trợ chứ không được thay thế con người.
C – Kiểm tra (Check)
Kiểm tra kết quả đầu ra do AI tạo trước khi sử dụng. Luôn xác minh dữ kiện thực tế khi rút ra thông tin chi tiết. Đánh giá kết quả đầu ra ở các khía cạnh:
- Độ chính xác: Sử dụng các nguồn đáng tin cậy để xác nhận số liệu thống kê.
- Thiên kiến: Đảm bảo nội dung công bằng và phản ánh cộng đồng của bạn.
- Phù hợp với sứ mệnh: Đảm bảo giọng điệu phù hợp với giọng nói chân thực của tổ chức.
T – Tell (Thông báo)
Thông báo cho mọi người khi bạn sử dụng AI. Minh bạch là việc bạn phải công khai bạn đã sử dụng một công cụ như thế nào. Công khai với các bên liên quan khi nội dung do AI soạn thảo và luôn chịu trách nhiệm về kết quả đầu ra cuối cùng.
Đảm bảo tính chính xác
Trong bước "C" (Kiểm tra) của khung "ACT" nêu trên, việc kiểm tra độ chính xác là yếu tố then chốt khi làm việc với các công cụ AI vì đôi khi chúng có thể "ảo tưởng", tức là đưa ra kết quả không chính xác. Các công cụ AI có thể đưa ra kết quả có vẻ như chắc chắn và chính xác, nhưng thực tế lại không chính xác. Hiện tượng ảo tưởng này có thể xảy ra vì một số lý do, chẳng hạn như do công cụ AI sử dụng dữ liệu không đầy đủ.
Để giúp ngăn chặn và/hoặc phát hiện tình trạng ảo tưởng, bạn cần sử dụng phương pháp có sự tham gia của con người. Không có công cụ AI nào có được kinh nghiệm chuyên sâu, kiến thức thực tế và sự thấu cảm mà các chuyên gia của tổ chức phi lợi nhuận có được. Một chiến lược hiệu quả là phương pháp có sự tham gia của con người, trong đó sử dụng kết hợp trí tuệ nhân tạo và trí tuệ của con người để huấn luyện, sử dụng, xác minh và tinh chỉnh kết quả của AI.
Lưu ý: Bạn luôn phải xem kết quả do AI tạo ra là bản nháp hoặc đề xuất chất lượng cao cần có chuyên môn của bạn để đánh giá và xác minh. Mặc dù AI sở hữu tiềm năng mạnh mẽ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động và sức ảnh hưởng của tổ chức phi lợi nhuận, nhưng bạn cần phải thiết lập các phương pháp sử dụng công cụ AI một cách có trách nhiệm. Để sử dụng công nghệ AI một cách có trách nhiệm, tổ chức phi lợi nhuận của bạn cần có những phương pháp ưu tiên sự công bằng, tính chính xác, vấn đề bảo vệ quyền riêng tư và một hướng tiếp cận chung phù hợp với các chuẩn mực đạo đức.
- Đưa ra câu lệnh rõ ràng và cụ thể. Khi viết câu lệnh cho các công cụ AI, hãy dùng ngôn ngữ tự nhiên sao cho rõ ràng và súc tích, đồng thời cung cấp nhiều thông tin ngữ cảnh cho yêu cầu của bạn. Tránh sử dụng câu lệnh mơ hồ hoặc câu lệnh gợi mở có thể dẫn đến kết quả không chính xác.
- Kiểm chứng kết quả. Hãy kiểm tra tính chính xác của mọi thông tin do AI tạo ra và dùng các nguồn đáng tin cậy do bạn tự tìm hiểu để xác nhận thông tin đó.
- Lưu ý về các điểm hạn chế. Xin lưu ý rằng AI vẫn đang trong quá trình phát triển và có nhiều điểm hạn chế. Đối với những công việc đòi hỏi mức độ chính xác cao, hãy cân nhắc sử dụng những tài nguyên khác ngoài AI để hỗ trợ bạn hoàn thành nhiệm vụ.
Tôn trọng quyền riêng tư
Cho dù bạn đang sử dụng AI để hỗ trợ các công việc cơ bản hay tạo nội dung mới, hãy cân nhắc về mức độ ảnh hưởng mà việc sử dụng này tạo ra đối với quyền riêng tư và bảo mật của mọi người trong tổ chức phi lợi nhuận của bạn cũng như những người mà bạn phục vụ. Các chiến lược sau đây có thể giúp tổ chức của bạn đảm bảo giảm thiểu các mối lo ngại về quyền riêng tư và bảo mật khi sử dụng AI.
- Xem kỹ chính sách quyền riêng tư. Đọc tài liệu về công cụ AI để tìm hiểu những biện pháp bảo vệ quyền riêng tư mà nhà phát triển đã thiết lập, bao gồm cả các điều khoản và điều kiện. Không ngừng tìm hiểu để nắm bắt thông tin mới nhất liên quan đến các quy định về quyền riêng tư cũng như các phương pháp hay nhất để sử dụng AI.
- Cân nhắc thông tin đầu vào của bạn. Cân nhắc cách một công cụ AI có thể sử dụng dữ liệu nhạy cảm, chẳng hạn như thông tin riêng tư hoặc thông tin nhận dạng cá nhân (bao gồm cả thông tin về tiền lương và hồ sơ kỷ luật), cũng như thông tin kinh doanh mật và liệu bạn có nên xoá thông tin đó trước khi tương tác với các công cụ như vậy hay không.
- Cơ chế bảo mật cấp doanh nghiệp. Thông qua Google cho Tổ chức phi lợi nhuận, các tổ chức đủ điều kiện có thể kích hoạt Workspace for Nonprofits. Phiên bản này có ứng dụng Gemini và NotebookLM dưới dạng một dịch vụ cốt lõi với cơ chế bảo mật cấp doanh nghiệp. Vui lòng xem xét các chứng nhận tuân thủ cụ thể cho cả NotebookLM và Gemini để hiểu rõ phạm vi áp dụng cho tổ chức của bạn. Tìm hiểu thêm về AI tạo sinh trong Trung tâm quyền riêng tư của Google Workspace.
Công bố về cách thức sử dụng AI
Trong bước "T" (Thông báo) của khung "ACT" nêu trên, việc công bố về cách thức sử dụng AI sẽ giúp củng cố niềm tin đồng thời thúc đẩy các phương pháp phù hợp với chuẩn mực đạo đức trong tổ chức phi lợi nhuận của bạn và đang trở thành tiêu chuẩn ngành. Các chiến lược sau đây có thể giúp đảm bảo tính minh bạch khi bạn sử dụng AI cho công việc của mình:
- Luôn minh bạch về cách thức sử dụng. Thông báo rõ ràng bất cứ khi nào tổ chức phi lợi nhuận của bạn sử dụng AI. Công bố cho người dùng biết rằng bạn đang sử dụng các công cụ AI cũng như lý do sử dụng.
- Cung cấp thông tin. Giải thích về loại công cụ bạn đã sử dụng và mục đích sử dụng công cụ đó. Cung cấp mọi thông tin khác có thể giúp mọi người có quyền truy cập vào kết quả của bạn đánh giá được các rủi ro tiềm ẩn khi sử dụng công cụ AI.
Các tài nguyên giúp sử dụng AI có trách nhiệm
Các tổ chức phi lợi nhuận thuộc mọi loại hình đang tìm cách tận dụng AI cho công việc của mình. Nguyên tắc sử dụng AI có trách nhiệm có thể giúp mọi tổ chức xác định chính sách và các phương pháp hay nhất. Các tài nguyên sau đây cung cấp thêm hướng dẫn về cách sử dụng AI có trách nhiệm.
- Công cụ tạo chính sách AI cho tổ chức phi lợi nhuận của Fast Forward: một công cụ miễn phí được thiết kế để giúp các tổ chức phi lợi nhuận tạo chính sách sử dụng AI của riêng mình.
- Các phương pháp sử dụng AI có trách nhiệm và Nguyên tắc của Google. Ví dụ về các phương pháp và nguyên tắc để thiết kế và phát triển hệ thống AI.