Isipin na ang copyright ay parang ang karapatang kumopya. Sa ilalim ng batas sa copyright, kapag gumawa ang isang tao ng orihinal na gawa – tulad ng video sa YouTube – kadalasan itong nangangahulugang awtomatikong pagmamay-ari niya ang copyright nito. May legal na karapatan ang mga may-ari ng copyright na gamitin at ipamahagi ang content, at sila rin ang nagpapasya kung sino pa ang puwede ring gumawa nito.
Para maging kwalipikado para sa proteksyon ng copyright, ang gawa ay kailangang creative at nasa pisikal na medium. Hindi napapailalim sa copyright ang mga hindi nahahawakang bagay tulad ng mga ideya, katotohanan, at proseso.
Copyright Permissions - Copyright on YouTube
Mga opsyon para sa ligtas na paggamit ng naka-copyright na content
- Paggamit ng content sa paraang kwalipikado bilang exception sa copyright, tulad ng patas na paggamit, patas na transaksyon, o pampublikong domain
- Paghingi ng pahintulot na gamitin ang content ng iba
- Paggamit ng content ayon sa mga tuntunin ng Creative Commons license
- Para sa musika, pagkuha mula sa Audio Library ng YouTube o Creator Music
Wala sa mga opsyon sa itaas ang naggagarantiyang maiiwasan ang mga isyu sa copyright sa YouTube, tulad ng strike sa copyright o claim sa Content ID. Kung hindi ka sigurado, puwede kang humingi ng legal na payo bago ka mag-upload.
Mga konsepto sa copyright na dapat malaman
Patas na paggamit
Sa United States, legal na pinapayagan ng patas na paggamit ang paggamit ng naka-copyright na content nang walang pahintulot ng may-ari ng copyright kung ito ay para sa mga partikular na layunin. Kabilang sa mga karaniwang halimbawa ang mga gawang komentaryo, pamumuna, pananaliksik, pagtuturo, o pag-uulat ng balita. May magkakaibang panuntunan ang iba't ibang bansa/rehiyon tungkol sa kung kailan puwedeng gamitin ang naka-copyright na content nang walang pahintulot ng may-ari ng copyright. Matuto pa tungkol sa patas na paggamit sa YouTube.
Pampublikong domain
Tumutukoy ang pampublikong domain sa content na hindi pinoprotektahan ng copyright dahil nag-expire na ang copyright o dahil hindi kwalipikado ang content para sa proteksyon ng copyright. Halimbawa, awtomatikong nasa pampublikong domain ang mga gawang nilikha ng mga ahensya ng pamahalaan ng U.S.
Nag-iiba-iba ang mga panuntunan ayon sa bansa/rehiyon, pero karaniwang may bisa ang copyright hangga't buhay ang may-akda at 50-70 taon pagkatapos noon. Nasa pampublikong domain na ang content pagkatapos noon, na nangangahulugang libre na itong gamitin ng lahat.
Hinangong gawa
Kabilang sa mga hinangong gawa ang fanfiction, mga pagsasalin, mga spin-off, mga adaptation, at katulad na gawa na batay sa kasalukuyang content ng isang tao. May legal na karapatan ang may-ari ng copyright na kontrolin kung paano gagamitin ang kanyang gawa, pati na sa mga hinangong gawa. Puwedeng mag-iba-iba ang mga partikular na panuntunan ayon sa bansa/rehiyon.
Mga Madalas Itanong (FAQ)
Narito ang ilan sa mga pinakakaraniwang uri ng content na napapailalim sa copyright (hindi ito isang kumpletong listahan):
- Mga audiovisual na gawa, gaya ng mga palabas sa TV, pelikula, at online na video
- Mga recording ng tunog, gaya ng mga kanta at iba pang musikal na komposisyon
- Mga nakasulat na gawa, gaya ng mga artikulo, libro, at sheet music
- Mga visual na gawa, gaya ng mga painting, poster, at advertisement
- Mga gawang nauugnay sa drama, gaya ng mga dula at musical
- Mga video game
- Software ng computer
Hindi. Ayon sa batas, hindi puwedeng makialam ang YouTube sa mga di-pagkakasundo sa pagmamay-ari sa copyright.
Para sumunod sa batas sa copyright, tungkulin ng YouTube na alisin ang content kapag may naisumiteng valid na request sa pag-aalis dahil sa copyright. Kung magsusumite ang uploader ng valid na counter notification pagkatapos, kailangan naming ipadala ito sa taong nag-request ng pag-aalis (ang naghahabol). Pagkatapos nito, bahala na ang sangkot na uploader at naghahabol na resolbahin ang isyu sa hukuman ng batas.Kumplikado at nagbabagong bahagi ng batas ang copyright para sa mga gawang binuo ng AI, at may iba't ibang pamamaraan ang iba't ibang bansa/rehiyon. Sa pangkalahatan, pinoprotektahan ng copyright ang mga gawa ng tao.
Para sa YouTube, kung ang request sa pag-aalis dahil sa copyright ay isinumite para sa content na mukhang gawa ng AI, posibleng humingi kami ng iba pang detalye o posibleng hindi namin maiproseso ang request bilang isang isyu sa copyright.
Sa huli, responsibilidad mong i-verify na nasa pampublikong domain ang isang gawa bago mo ito i-upload sa YouTube. Sa kabila nito, puwedeng maging kumplikado ang pag-verify ng status ng pampublikong domain, dahil walang opisyal na listahan ng mga gawang nasa pampublikong domain. Para matulungan ka, maraming kapaki-pakinabang na resource online, tulad ng:
Tandaang hindi maigagarantiya ng mga gabay na ito, at ng YouTube, na walang proteksyon sa copyright ang lahat ng gawang naka-link. Shine-share lang din ang mga resource sa itaas para sa mga layunin ng pagbibigay-kaalaman, at hindi ineendorso ng YouTube ang mga ito.Mayroong listahan ang World Intellectual Property Organization (WIPO) ng mga internasyonal na opisina ng intellectual property at copyright kung saan puwede kang matuto tungkol sa mga batas sa copyright ng iyong lugar.
Para sa European Union, may impormasyon sa copyright ang website na Your Europe para sa bawat bansa/teritoryo.
Tandaang shine-share lang ang mga resource sa itaas para sa mga layunin ng pagbibigay-kaalaman, at hindi ineendorso ng YouTube ang mga ito.