Ano ang copyright?

Sa maraming bansa, kapag gumawa ang isang tao ng orihinal na akdang nakapirmi sa isang pisikal na medium, awtomatiko niyang magiging pagmamay-ari ang copyright sa akda. Bilang may-ari ng copyright, mayroon silang eksklusibong karapatang gamitin ang akda. Kadalasan, ang may-ari ng copyright lang ang makakapagsabi kung may pahintulot ang ibang tao na gamitin ang akda. 

Anong mga uri ng akda ang napapailalim sa copyright?
  • Mga audiovisual na akda, gaya ng mga palabas sa TV, pelikula, at online na video
  • Mga recording ng tunog at musikal na komposisyon
  • Mga nakasulat na akda, gaya ng mga aralin, artikulo, aklat, at musikal na komposisyon
  • Mga visual na gawa, gaya ng mga larawang ipininta, poster, at advertisement
  • Mga video game at computer software
  • Mga akdang nauugnay sa drama, gaya ng mga dula at musical

Hindi napapailalim sa copyright ang mga ideya, katotohanan, at proseso. Alinsunod sa batas sa copyright, para maging kwalipikado para sa proteksyon ng copyright, dapat ay malikhain at nakapirmi sa pisikal na medium ang akda. Ang mga pangalan at pamagat, bilang mga ito lang, ay hindi napapailalim sa copyright.

Puwede ba akong gumamit ng gawang pinoprotektahan ng copyright nang walang nilalabag?

Posibleng gumamit ng gawang pinoprotektahan ng copyright nang hindi nilalabag ang copyright ng may-ari. Ito ay sa pamamagitan ng patas na paggamit o paghingi ng pahintulot na gamitin ang content ng iba sa iyong video.

Kung iniisip mong gamitin sa iyong video ang musika ng ibang tao, matuto pa tungkol sa mga opsyon mo para sa paggamit ng musika:

Mga opsyon para sa paggamit ng musika sa iyong mga video

 

Pinipili ng ilang creator ng content na gawing available ang kanilang gawa para sa paggamit ulit nang may ilang partikular na kinakailangan na tinatawag na lisensya ng Creative Commons.

Matutukoy ba ng YouTube ang pagmamay-ari ng copyright?

Hindi. Hindi magagawa ng YouTube na mamagitan sa mga dispute sa pagmamay-ari ng mga karapatan. Kapag nakatanggap kami ng kumpleto at valid na abiso sa pagtanggal, aalisin namin ang content tulad ng iniaatas ng batas. Kapag nakatanggap kami ng valid na sagot sa notification, ipapasa namin ito sa taong humiling ng pag-aalis. Pagkatapos nito, bahala na ang mga sangkot na partidong lutasin ang isyu sa hukuman.

Pareho ba ang copyright sa trademark?

Ang copyright ay isang uri lang ng intelektwal na pag-aari. Hindi ito katulad ng trademark, na nagpoprotekta sa mga pangalan ng brand, kasabihan, logo at iba pang mga pantukoy ng pinagmumulan mula sa paggamit ng ibang tao para sa ilang layunin. Iba rin ito sa batas sa patent, na pumoprotekta sa mga imbensyon.

Nag-aalok ang YouTube ng hiwalay na proseso ng pag-aalis para sa mga video na lumalabag sa trademark o iba pang mga batas.

Ano ang pinagkaiba ng copyright at privacy?

Hindi dahil lumabas ka sa isang video, larawan, o recording ng audio ay nangangahulugang pagmamay-ari mo na ang copyright nito. Halimbawa, kung kinunan ng iyong kaibigan ang pag-uusap ninyong dalawa, siya ang mag-aari ng copyright sa video recording na iyon. Ang mga salitang sinasabi ninyong dalawa ay hindi hiwalay na napapailalim sa copyright mula sa mismong video, maliban na lang kung naunang itinakda ang mga ito.

Kung nag-upload ang iyong kaibigan, o iba pang tao, ng video, larawan, o recording mo nang wala ang iyong pahintulot at sa tingin mo ay nilalabag nito ang iyong privacy o kaligtasan, puwede kang maghain ng reklamo sa privacy.

Mga karaniwang maling paniniwala tungkol sa copyright

Nasa ibaba ang ilang maling pagkakaunawa tungkol sa copyright at kung paano ito gumagana sa YouTube. Tandaan, ang paggawa sa sumusunod ay hindi nangangahulugang mapipigilan ang isang claim sa copyright laban sa iyong content.

Maling paniniwala 1: Ang pagbibigay ng credit sa may-ari ng copyright ay nangangahulugang puwede mo nang gamitin ang kanyang content

Ang pagbibigay ng credit sa may-ari ng copyright ay hindi awtomatikong nagbibigay sa iyo ng mga karapatang gamitin ang kanyang naka-copyright na gawa. Tiyaking ise-secure ang mga karapatan sa lahat ng walang lisensyang elemento sa iyong video bago mo ito i-upload sa YouTube. Kung nakadepende ka sa patas na paggamit, kahit na magdagdag ka ng orihinal na materyal sa naka-copyright na gawa ng ibang tao, posibleng hindi maging kwalipikado ang iyong video, kaya siguraduhing maingat na isasaalang-alang ang lahat sa apat na salik at humingi ng legal na payo kung kinakailangan.

Maling paniniwala 2: Ang pagpapahayag ng “non-profit” ay nangangahulugang magagamit mo ang anumang content

Kahit na hindi sinusubukang pagkakitaan ang gawang pinoprotektahan ng copyright, hindi pa rin mapipigilan ang mga claim sa copyright. Hindi makakasapat halimbawa ang pagpapahayag ng “para lang sa entertainment” o “non-profit.” Pagdating sa patas na paggamit, susuriing mabuti ng Mga Hukuman ang layunin ng iyong paggamit sa pamamagitan ng pagsusuri kung ito ay patas. Pinapaboran ang mga paggamit na “non-profit” kapag nagsusuri para sa patas na paggamit, pero hindi ito tumatayo bilang tanging awtomatikong depensa.

Maling paniniwala 3: Ginagawa ito ng iba pang creator, kaya puwede mo rin itong gawin

Kahit na may mga natitirang video sa site na kamukha ng (mga) video na na-upload mo, hindi iyon nangangahulugang may mga karapatan ka ring i-post ang content. Kung minsan, pinapahintulutan ng may-ari ng copyright na lumabas sa aming site ang ilan, pero hindi ang lahat, sa mga gawa niya. Sa ibang pagkakataon, may mga video na halos magkatulad na may magkaibang may-ari ng copyright, at puwedeng magbigay ng pahintulot dito ang isa at hindi magbigay ng pahintulot ang isa pa.

Maling paniniwala 4: Puwede mong gamitin ang binili mong content sa iTunes, CD, o DVD

Hindi ibig sabihing binili mo ang content ay pag-aari mo na ang mga karapatang i-upload ito sa YouTube. Kahit pa binigyan mo ng credit ang may-ari ng copyright, puwede pa ring lumabag sa batas sa copyright ang pag-post ng mga video na kinabibilangan ng content na binili mo.

Maling paniniwala 5: Pinapayagan ang content na ikaw mismo ang nag-record mula sa TV, sinehan, o radyo

Hindi dahil ikaw mismo ang nag-record ng isang bagay ay pag-aari mo na ang lahat ng karapatang i-upload ito sa YouTube. Kung kasama sa na-record mo ang naka-copyright na content ng ibang tao, gaya ng mga naka-copyright na musikang tumutugtog sa background, kakailanganin mo pa ring humingi ng pahintulot mula sa mga kaukulang may-ari ng mga karapatan.

Maling paniniwala 6: Pagsasabi ng “walang nilalayong paglabag sa copyright”

Ang mga parirala o disclaimer gaya ng “sa may-akda ang lahat ng karapatan,” “walang nilalayong paglabag” o “hindi ako ang nagmamay-ari” ay hindi nangangahulugang pinahintulutan ka ng may-ari ng copyright na i-post ang content -- hindi rin niya awtomatikong ipinapahayag na patas mong ginagamit ang naturang materyal.

Maling paniniwala 7: Ayos lang na gumamit ng ilang segundo ng naka-copyright na content

Ang paggamit ng gaano man karaming walang lisensyang naka-copyright na content—kahit na sa loob lang ito ng ilang segundo, ay puwedeng maging dahilan na ma-claim ang iyong video ayon sa Content ID o alisin ito ng may-ari ng copyright. Puwede kang makipag-usap tungkol sa patas na paggamit, pero dapat mong maunawaang ang tanging lugar kung saan magagawa ang pagpapasya sa patas na paggamit ay sa hukuman.

Nakatulong ba ito?
Paano namin mapapaganda ito?